Konferencja Naukowo-Edukacyjna pt. „Dignitas hominis – Dzień Ludzi w Kryzysie Bezdomności”

Konferencja Naukowo-Edukacyjna pt. „Dignitas hominis – Dzień Ludzi w Kryzysie Bezdomności” odbyła się 14 kwietnia 2026 roku. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Stowarzyszenie HelpCzewa, Katedrę Pedagogiki oraz Katedrę Polityki Społecznej, Pracy Socjalnej i Turystyki Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie. W organizację aktywnie włączyły się również studenckie koła naukowe: Studenckie Koło Naukowe OPEN, Studenckie Naukowe Koło Terapeutów oraz Koło Naukowe Studentów Pracy Socjalnej UJD.

Celem konferencji było stworzenie przestrzeni dla pogłębionej refleksji naukowej nad problematyką kryzysu bezdomności, ujmowaną nie tylko jako zjawisko społeczne, lecz także jako przestrzeń sensu – złożone doświadczenie ludzkie wymagające głębokiego rozumienia i interpretacji, a także poszerzenie wiedzy uczestników w zakresie pracy z osobami w kryzysie bezdomności, współpracy międzyinstytucjonalnej oraz praktycznych aspektów działań pomocowych i interwencyjnych.

Konferencja rozpoczęła się uroczystym otwarciem, podczas którego organizatorzy przywitali wszystkich uczestników oraz wprowadzili w tematykę wydarzenia, wskazując jego główne cele i założenia. Spotkanie poprowadziły Zuzanna Dana oraz Julia Rosikoń – studentki psychologii Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie oraz wolontariuszki Stowarzyszenie HelpCzewa.

Program konferencji obejmował dwa panele: ekspercki oraz studencki. W panelu eksperckim udział wzięli przedstawiciele instytucji publicznych, w tym służb miejskich, ratownictwa medycznego oraz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Częstochowie, a także reprezentanci organizacji pozarządowych na co dzień wspierających osoby w kryzysie bezdomności  – Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy „Agape” oraz Fundacji Chrześcijańskiej „Adullam”. Panel studencki tworzyli członkowie kół naukowych, prezentujący wyniki badań oraz refleksje wynikające z doświadczeń praktycznych.

Podczas wystąpień poruszono wiele istotnych zagadnień, takich jak:

·       systemowe i instytucjonalne formy wsparcia osób w kryzysie bezdomności,
·       interwencje podejmowane przez służby miejskie i ratowników medycznych,
·       znaczenie relacji interpersonalnych w procesie wychodzenia z kryzysu bezdomności,
·       rola działań aktywizacyjnych i streetworkingu.

W wystąpieniach prelegenci zaakcentowali fundamentalne znaczenie godności człowieka jako wartości niezbywalnej i pierwotnej wobec wszelkich porządków prawnych i społecznych. Zwrócili uwagę, że doświadczenie bezdomności nie oznacza utraty człowieczeństwa ani praw obywatelskich, lecz przeciwnie – implikuje szczególną odpowiedzialność społeczeństwa i instytucji publicznych za zapewnienie adekwatnego wsparcia, ochrony oraz warunków umożliwiających reintegrację społeczną, odwołując się m.in. do zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Prelekcje ukazały zarówno praktyczny wymiar pracy pomocowej, jak i aktualne ustalenia badawcze dotyczące osób w kryzysie bezdomności, uzupełnione o refleksję nad egzystencjalnym wymiarem bezdomności jako doświadczenia granicznego, które redefiniuje sposób przeżywania siebie i świata. Takie ujęcie pozwoliło na wieloaspektowe i pogłębione spojrzenie na omawianą problematykę.

Integralnym elementem konferencji była część artystyczna. W przestrzeni przed salą konferencyjną zorganizowano wystawę prac studentów Koła Naukowego Sztuk Pięknych UJD, ukazującą wielowymiarowość doświadczenia bezdomności poprzez różnorodne formy ekspresji artystycznej. Szczególne miejsce zajmował wątek tzw. „hostile architecture”, czyli rozwiązań urbanistycznych projektowanych w sposób wykluczający osoby w kryzysie bezdomności z przestrzeni publicznej. Wystawa skłaniała do refleksji nad dostępnością i inkluzywnością przestrzeni miejskiej.

Podczas konferencji, członkowie Koła Naukowego Studentów Pracy Socjalnej zaprezentowali również poster pt. „Między ulicą a relacją – streetworking w doświadczeniu studentów kierunku Praca socjalna UJD”. Praca ta stanowiła cenne dopełnienie części naukowej, ukazując praktyczny i relacyjny wymiar działań streetworkerskich.

Konferencja zgromadziła łącznie 11 prelegentów i stworzyła przestrzeń do rzeczywistej wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy przedstawicielami środowisk naukowych, instytucjonalnych i pozarządowych. Wydarzenie wyraźnie podkreśliło znaczenie współpracy międzysektorowej oraz konieczność budowania spójnych, systemowych rozwiązań opartych na poszanowaniu godności człowieka.

Podsumowując, Konferencja Naukowo-Edukacyjna pt. „Dignitas hominis – Dzień Ludzi w Kryzysie Bezdomności” stanowiła istotne forum refleksji naukowej i praktycznej nad problemem bezdomności. Przyczyniła się do pogłębienia świadomości społecznej oraz wzmocnienia dyskursu ukierunkowanego na tworzenie adekwatnych, godnościowych form wsparcia dla osób znajdujących się w kryzysie bezdomności.
 

Opracowały:
Monika Adamska-Staroń
Julia Cyran